Dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường đang đề xuất nhiều thay đổi liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Những nội dung đáng chú ý gồm giảm bớt thủ tục hành chính, đơn giản hóa việc cấp giấy phép môi trường, tăng cường quản lý chất thải và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát môi trường.
Nếu được thông qua và triển khai theo đề xuất, các thay đổi này có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục. Tuy nhiên, việc kiểm soát nguồn thải, quản lý chất thải và tuân thủ các quy định về môi trường vẫn là những yêu cầu quan trọng.
1. Đề xuất giảm thủ tục môi trường cho doanh nghiệp
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là thu hẹp đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM), đơn giản hóa thủ tục cấp giấy phép môi trường và chuyển một số đối tượng sang hình thức đăng ký môi trường.
Nói một cách dễ hiểu, không phải tất cả dự án đều có mức độ ảnh hưởng đến môi trường giống nhau. Dự thảo hướng đến việc phân loại dự án theo mức độ rủi ro để áp dụng yêu cầu quản lý phù hợp.
Đối với doanh nghiệp, điều này có thể mang lại một số lợi ích:
Giảm bớt hồ sơ, thủ tục đối với các đối tượng đáp ứng điều kiện theo quy định.
Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ khi quy trình được đơn giản hóa.
Tạo thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, mở rộng nhà xưởng và sản xuất kinh doanh.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc có được miễn đánh giá tác động môi trường hoặc chuyển sang hình thức đăng ký môi trường hay không còn phụ thuộc vào loại hình dự án, quy mô, mức độ phát thải và quy định chính thức được ban hành.
2. Thủ tục cấp giấy phép môi trường có thể được thực hiện trực tuyến
Dự thảo đề xuất đẩy mạnh xử lý hồ sơ trực tuyến đối với việc thẩm định đánh giá tác động môi trường, cấp mới và điều chỉnh giấy phép môi trường.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể không phải cung cấp lại những dữ liệu đã được xác thực trên hệ thống quốc gia theo cơ chế được quy định.
Thay đổi này hướng đến việc giảm tình trạng hồ sơ giấy phức tạp, hạn chế việc kê khai trùng lặp và giúp quá trình quản lý thông tin thuận tiện hơn.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì?
Kiểm tra và lưu trữ đầy đủ hồ sơ pháp lý về môi trường.
Cập nhật thông tin về hoạt động sản xuất, nguồn thải và công trình xử lý chất thải.
Số hóa các tài liệu cần thiết để thuận tiện cho việc kê khai, báo cáo.
Theo dõi hướng dẫn chính thức về quy trình nộp hồ sơ trực tuyến.
Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi các quy trình mới được triển khai.
3. Quản lý chất thải: Doanh nghiệp cần chú ý điều gì?
Dự thảo tiếp tục nhấn mạnh việc phân loại, thu gom, tái sử dụng và tái chế chất thải nhằm giảm lượng chất thải phải xử lý cuối cùng.
Đối với chất thải rắn sinh hoạt, việc phân loại tại nguồn cần đi kèm với hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý phù hợp. Nếu rác đã phân loại nhưng vẫn bị thu gom chung, hiệu quả của chính sách sẽ bị hạn chế.
Đối với doanh nghiệp sản xuất, việc quản lý chất thải cần được thực hiện xuyên suốt từ khâu phát sinh đến thu gom, lưu giữ và chuyển giao cho đơn vị có chức năng phù hợp.
Doanh nghiệp nên quan tâm đến các công việc sau:
Phân loại chất thải theo đúng yêu cầu áp dụng.
Bố trí khu vực lưu giữ chất thải phù hợp.
Kiểm soát quá trình thu gom và chuyển giao chất thải.
Tăng cường tái sử dụng, tái chế khi đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và pháp luật.
Lưu giữ hồ sơ chứng minh việc quản lý chất thải theo quy định.
Quản lý chất thải đúng cách không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu pháp luật mà còn góp phần tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí xử lý và hạn chế nguy cơ gây ô nhiễm.
4. Kiểm soát khí thải và ô nhiễm môi trường sẽ tiếp tục được chú trọng
Bên cạnh việc giảm thủ tục hành chính, dự thảo còn đề cập đến việc hoàn thiện các quy định về kiểm soát chất lượng không khí, nguồn nước, khí thải và khí nhà kính.
Các nội dung đáng chú ý gồm kiểm kê khí thải, thiết lập vùng phát thải thấp, quản lý phát thải khí nhà kính và hoàn thiện cơ chế thị trường carbon.
Điều này cho thấy việc đơn giản hóa thủ tục không đồng nghĩa với giảm trách nhiệm bảo vệ môi trường của doanh nghiệp.
Các cơ sở sản xuất vẫn cần quan tâm đến việc kiểm soát khí thải, nước thải, chất thải phát sinh trong quá trình vận hành và duy trì hoạt động của các công trình bảo vệ môi trường theo yêu cầu áp dụng.
Đặc biệt, doanh nghiệp nên thường xuyên kiểm tra hệ thống xử lý chất thải, theo dõi các thông số môi trường cần thiết và có phương án xử lý khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
5. Quan trắc môi trường và dữ liệu phát thải cần minh bạch hơn
Dự thảo đề xuất tăng cường quản lý dữ liệu quan trắc môi trường, từ thiết bị đo đến hệ thống tiếp nhận và lưu trữ thông tin.
Mục tiêu là bảo đảm dữ liệu chính xác, có thể truy xuất và phục vụ công tác kiểm tra khi cần thiết.
Đối với doanh nghiệp thuộc diện phải thực hiện quan trắc môi trường, việc duy trì dữ liệu đáng tin cậy và hồ sơ đầy đủ sẽ ngày càng quan trọng.
Doanh nghiệp cần chú ý:
Kiểm tra tình trạng hoạt động của thiết bị quan trắc.
Bảo đảm dữ liệu được ghi nhận và truyền tải theo yêu cầu.
Lưu giữ hồ sơ vận hành, bảo trì và các tài liệu liên quan.
Không tự ý can thiệp hoặc làm sai lệch dữ liệu quan trắc.
Việc quản lý dữ liệu minh bạch giúp doanh nghiệp dễ dàng chứng minh quá trình tuân thủ và chủ động phát hiện rủi ro môi trường.
6. Trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì có thể được điều chỉnh
Một nội dung khác trong dự thảo là đề xuất thay đổi hình thức thực hiện trách nhiệm tái chế, xử lý chất thải của nhà sản xuất và nhà nhập khẩu.
Dự thảo đề cập đến việc bỏ hình thức đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam đối với trách nhiệm này và giao Chính phủ quy định hình thức thay thế.
Đây là vấn đề doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu sản phẩm và bao bì cần theo dõi sát.
Doanh nghiệp không nên hiểu rằng trách nhiệm tái chế sẽ tự động được bãi bỏ. Điều cần quan tâm là hình thức thực hiện, đối tượng áp dụng, lộ trình và hướng dẫn cụ thể sau khi chính sách được ban hành.
Việc chủ động rà soát danh mục sản phẩm, bao bì và nghĩa vụ hiện có sẽ giúp doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn trước những thay đổi về cơ chế quản lý.
7. Doanh nghiệp nên làm gì ngay từ bây giờ?
Trong thời gian chờ các quy định chính thức, doanh nghiệp có thể chủ động thực hiện một số công việc sau:
Thứ nhất, rà soát hồ sơ môi trường. Kiểm tra giấy phép môi trường, hồ sơ đánh giá tác động môi trường, đăng ký môi trường và các nghĩa vụ liên quan để xác định những nội dung cần cập nhật.
Thứ hai, kiểm soát nguồn thải. Xác định các nguồn phát sinh khí thải, nước thải và chất thải trong hoạt động sản xuất; kiểm tra hệ thống thu gom, xử lý và lưu giữ chất thải.
Thứ ba, chuẩn hóa dữ liệu. Lưu trữ hồ sơ quan trắc, báo cáo môi trường, chứng từ chuyển giao chất thải và các tài liệu cần thiết theo quy định.
Thứ tư, cập nhật chính sách. Theo dõi văn bản chính thức và hướng dẫn thi hành để xác định chính xác những yêu cầu áp dụng đối với doanh nghiệp mình.
Thứ năm, chủ động cải thiện công tác bảo vệ môi trường. Xem xét các giải pháp giảm phát sinh chất thải, tăng tái sử dụng, tái chế và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống xử lý môi trường.
Kết luận
Đề xuất sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường hướng đến việc giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý môi trường.
Điểm doanh nghiệp cần quan tâm không chỉ là những thủ tục có thể được đơn giản hóa mà còn là yêu cầu kiểm soát nguồn thải, quản lý chất thải và bảo đảm dữ liệu môi trường minh bạch.
Chủ động rà soát hồ sơ, kiểm soát chất thải và cập nhật quy định mới sẽ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro tuân thủ, tiết kiệm chi phí và phát triển bền vững hơn.
Lưu ý: Các nội dung trong bài là đề xuất được nêu trong dự thảo, không đồng nghĩa với quy định đã có hiệu lực. Doanh nghiệp cần căn cứ vào văn bản chính thức và hướng dẫn thi hành để xác định nghĩa vụ cụ thể.
Để lại một bình luận